Do 1.07.2026 r. gminy powinny uchwalić plany ogólne. Ponieważ zabudowa mieszkaniowa możliwa będzie tylko w określonych strefach planistycznych, a plan będzie określał też graniczne parametry zabudowy, jak np. masywną wysokość zabudowy, czy minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej, treść planu ogólnego będzie bardzo istotna dla oceny możliwości realizacji i opłacalności inwestycji.
Fakultatywnym elementem planu ogólnego są gminne standardy dostępności infrastruktury społecznej obejmujące zasady zapewnienia dostępu do szkół podstawowych i obszarów zieleni publicznej. W Przypadku ustalenia takich standardów, w MPZP wyznaczenie terenu o funkcji mieszkaniowej będzie możliwe tylko, jeśli każda działka ewidencyjna na tym terenie będzie je spełniać.
Z dniem 30.06.2026 r. utracą moc przepisy tzw. ustawy lex deweloper, gdyż ich cel spełniać mają zintegrowane plany inwestycyjne. Na podstawie ZPI inwestor będzie realizował nie tylko swoją inwestycję główną, ale także inwestycję uzupełniającą, polegającej np. na budowie przedszkola.
Od momentu wejścia w życie planu ogólnego w danej gminie decyzje ustalające warunki zabudowy dla większości obiektów (z wyjątkami takimi jak linie kolejowe i drogi) będą mogły być wydawane tylko dla terenów, co do których taką możliwość przewidziano już w tym planie. W gminie, w której 1.07.2026 r. plan nie będzie uchwalony, do dnia jego uchwalenia wydanie WZ będzie niemożliwe. Przy okazji należy przypomnieć, że obecnie WZ, które nie były prawomocne przez 1.01.2026 r., wygasają po upływie 5 lat od dnia, w jakim staną się prawomocne.
W dniu 7.01.2026 r. w życie weszły przepisy nowelizujące prawo budowlane, które mają mieć przede wszystkim charakter porządkujący i deregulacyjny. Nowelizacja m.in. zmienia część definicji z art. 3, rozszerza katalog inwestycji budowlanych niewymagających decyzji o pozwoleniu na budowę i zmienia granicę czasową, po której nie będzie można wystąpić o wydanie dziennika budowy w postaci papierowej na 31.12.2031 r.
Zmieniony art. 9 ma ułatwić uzyskanie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych stanowiąc, że propozycja rozwiązań zamiennych wymagana będzie tylko, jeżeli istnieją ku temu możliwości techniczne. W przypadku przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych rozwiązania zamienne w zakresie odstępstw od niektórych wymagań, można w określonych przypadkach stosować bez uzyskania zgody na odstępstwo wydawanej przez organ po uzyskaniu upoważnienia ministra. Nowy rat. 51a pozwala organowi nadzoru budowlanego, w przypadku prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z pozwoleniem na budowę lub projektem budowlanym, pouczyć inwestora o konieczności doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z tymi dokumentami w terminie 60 dni i, po pozytywnym wyniku weryfikacji wykonania zaleceń, nie wszczynać procedury związanej z wstrzymaniem robót.
W praktyce istotniejszą zmianą dla inwestorów może okazać się nowe rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przyjęcie projektowanych zmian zasadniczo zmieniłoby sposób projektowania i realizacji inwestycji mieszkaniowych. Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim energooszczędności, bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz dostępności budynków.
W zakresie zwiększenia dostępności budynków dla osób z ograniczeniami ruchowymi przewiduje się m.in. obowiązki wyposażania budynków w dźwigi osobowe lub osobowo-towarowe oraz zapewnienia dostępu z poziomu terenu na wszystkie kondygnacje użytkowe osobom niepełnosprawnym przez trwale zainstalowane urządzenie podnoszące, np. platformy przyschodowe, obowiązek zapewnienia we wszystkich pomieszczeniach mieszkalnych, kuchni i łazience w lokalu przystosowanym do potrzeb osób niepełnosprawnych minimalnej przestrzeni manewrowej wolnej od przeszkód oraz określa się min. udział takich lokali w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, który powinien wynosić 6%, nie mniej jednak niż 1 lokal.
Drugą istotną kwestią poruszaną przez przepisy jest efektywność energetyczna i promowanie rozwiązań proekologicznych. W tym duchu przewidziano m.in. wymóg zapewnienia instalacji punktów ładowania na stanowiskach postojowych oraz określono warunki instalowania urządzeń fotowoltaicznych i magazynów energii. Nakazuje się też wyposażać m.in. budynki zamieszkania zbiorowego i mieszkalne w urządzenia lub instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła energię promieniowania słonecznego - o ile jest to odpowiednie pod względem technicznym, funkcjonalnym i ekonomicznym.
Znacząca część projektowanych regulacji ma zapewniać bezpieczeństwo przeciwpożarowe m.in. przez określenie warunków, które mają ograniczyć możliwość rozprzestrzeniania się pożaru pomiędzy strefami pożarowymi oraz ograniczenia w stosowaniu palnych materiałów.
Projektowany zmiany miałby wejść w życie 20.09.2026 r.
13.02.2026 r. wejdzie w życie zmiana ustawy deweloperskiej, zgodnie z którą, w umowach regulowanych ta ustawą zawieranych od tego dnia, cenę lokalu użytkowego należy określać jako iloczyn stawki za metr i liczby metrów powierzchni użytkowej lokalu, a powierzchnię użytkową ustala się zgodnie z zasadami zawartymi w Polskiej Normie dotyczącej określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie, obowiązującej w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę lub dokonania zgłoszenia budowy.
Zamierzeń budowlanych, dla których od dnia 1.01.2026 r. złożono wniosek o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie budowy dotyczą obowiązki zapewnienia miejsc schronienia z art. 93-95 tzw. ustawy schronowej. Obejmują one m.in. projektowanie i wykonywani kondygnacji podziemnych w budynkach użyteczności publicznej i mieszkalnych wielorodzinnych oraz garaży podziemnych w sposób umożliwiający zorganizowanie w nich miejsc doraźnego schronienia, jeśli nie przewidziano w nich budowli ochronnych.
13.02.2026 r. wejdzie w życie zmiana prawa geodezyjnego i kartograficznego polegająca na rezygnacji z pobierania opłat za udostępnianie zbiorów danych zawartych w rejestrze cen nieruchomości. W RCN gromadzone są ceny transakcyjne (a nie ofertowe) w ustrukturyzowanej formie. Kilka lokalnie działających portali publikujących ceny transakcyjne już funkcjonuje, a uwolnienie dostępu do danych RCN z pewnością spowoduje powstawaniem komercyjnych map cen nieruchomości na większa skalę.
15.01.2026 r. opublikowano rządowy projekt nowelizacji ustawy o własności lokali, który ma ograniczyć możliwość wyodrębniania lokali w budynkach zamieszkania zbiorowego. Uchwalenie ustawy oznaczałoby, że możliwe byłoby wyodrębnienie w takich budynkach lokali o powierzchni nie mniejszej niż 25 m2 i spełniających dalsze wymagania (co do których projekt ustawy nie przewiduje ograniczeń) określone w uchwale rady gminy.
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)